Blue Heart: hoe halen we mensenhandel uit de schaduw?

Een onzichtbare maar zeer aanwezige plaag, zelfs in België

De Blue Heart-campagne wil ons bewustzijn aanscherpen over mensenhandel en de verwoestende impact ervan op slachtoffers en samenleving. De campagne is gelanceerd door de Verenigde Naties (VN) en roept de regeringen, het maatschappelijk middenveld, de privésector en elk individu op om inspanningen te doen om deze ernstige misdaad te voorkomen, op te sporen en te bestrijden. De FOD Justitie ondersteunt dit initiatief al jaren actief, samen met belangrijke partners zoals de gespecialiseerde centra PAG-ASA (Brussel), Payoke (Antwerpen) en Sürya (Luik), de nationaal rapporteur Myria, de Sociale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (SIOD) en de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM).

Mensenhandel is een vorm van moderne slavernij die veel aandacht verdient. Seksuele uitbuiting, handel in huispersoneel (uitbuiting in het kader van huishoudelijk werk), gedwongen bedelarij ... mensenhandel neemt vele vormen aan. Sommige slachtoffers werken zich uit de naad en houden maar weinig geld over nadat ze het grootste deel van hun loon hebben moeten overmaken aan de personen die hen uitbuiten. Ze leven in voortdurende angst. De realiteit is hard: mensenhandel is een van de meest lucratieve misdaden ter wereld. En ons land ontsnapt er niet aan. Ook in België komt mensenhandel veel voor, discreet, achter gesloten deuren of in schijnbaar banale situaties. Achter elk slachtoffer schuilt een verhaal, met verloren waardigheid en een behoefte aan gerechtigheid.

Een gestructureerd en toegankelijk hulpverleningsnetwerk

Deze realiteit zette België ertoe aan een solide netwerk van hulpverlening en ondersteuning op te zetten. 

1. Drie gespecialiseerde centra - PAG-ASA, Payoke en Sürya - vangen slachtoffers op en begeleiden ze, in nauwe samenwerking met Myria, de nationaal rapporteur.
2. Een uniek telefoonnummer: 078 055 800 voor meldingen of hulp bij een vermoeden van mensenhandel. Of je nu slachtoffer of getuige bent, dit nummer is er voor jou.
3. De website stophumantrafficking.be richt zich op de veiligheid van de gebruikers en bevat een noodknop die met één klik doorverwijst naar een onschuldige pagina, elk spoor van het bezoek wist en het risico om te worden betrapt zo dus beperkt.

Een volledige week mobiliseren

Op 30 juli organiseren de Verenigde Naties de Werelddag tegen mensenhandel. Deze dag ligt aan de basis van de Blue Heart-campagne, die gedurende een volledige week mobiliseert en sensibiliseert tegen deze plaag.

Het blauwe hart staat symbool voor:

• de solidariteit met de slachtoffers;
• de onverschilligheid van de smokkelaars;
• verwijzend naar het blauw van de VN: het internationale engagement tegen deze misdaad.

Sedert 2019 zijn België en 32 andere landen officieel betrokken bij deze campagne. Elk jaar nemen tal van steden en gemeenten deel door belangrijke gebouwen blauw te verlichten, door thematische affiches te publiceren met verschillende slachtoffers van mensenhandel en door informatiebrochures in verschillende talen te verspreiden. Op de sociale netwerken van de FOD loopt daarnaast een bewustmakingscampagne met getuigenissen van slachtoffers in België. En niet te vergeten: er is ook de jaarlijkse persconferentie die in 2025 in Leuven werd gehouden.

De doelstelling bestaat erin te informeren, te sensibiliseren en bewustzijn te creëren. Mensenhandel komt onopvallend tot stand en gedijt goed op onverschilligheid en onwetendheid. Maar door onze ogen te openen, door te praten en door erop te wijzen, kunnen we allemaal het verschil maken.

Achter elk blauw hart schuilt een gebroken leven, een waardigheid die moet worden hersteld. De Blue Heart-campagne herinnert ons eraan: samen kunnen we deze plaag uit de schaduw halen en een nieuwe kans bieden aan degenen die dat het meest nodig hebben.