Het nationaal register

Wat is het nationaal register voor gerechtsdeskundigen en voor beëdigd vertalers, tolken en vertalers-tolken?

Een wet van 10 april 2014, gewijzigd bij een wet van 19 april 2017, voorzag in twee nieuwe Belgische nationale registers: een register voor beëdigd vertalers en tolken en een register voor gerechtsdeskundigen.

De twee nieuwe nationale registers dienen een tweeledig doel:

  1. Een repertorium vormen van deskundigen en van vertalers en tolken op wie een beroep kan worden gedaan in het kader van bepaalde gerechtelijke of administratieve procedures.
  2. Waarborgen van de inachtneming van kwaliteitscriteria inzake de vakbekwaamheid, kennis en opleiding van de personen die zijn opgenomen in het register.

Bijzondere aandacht zal uitgaan naar de juridische kennis.

Wie wordt opgenomen in dit register?

Sinds eind november 2016 kunnen gerechtsdeskundigen en beëdigd vertalers, tolken en vertalers-tolken opteren voor opname in de nationale gegevensbanken.  Zij kunnen dat zelf doen via het platform e-Deposit.

Om te worden opgenomen, moeten zij evenwel aantonen dat zij al hebben gewerkt voor Justitie of een bevoegde instantie vóór 1 december 2016. (zie algemene bepalingen)

Wie kan het register raadplegen?  

Momenteel hebben alleen de magistraten en hun diensten toegang tot die registers. Zij hebben toegang sinds eind juni 2017.

Eind juni 2018 zijn gesprekken opgestart tussen de technische diensten van de politie en van justitie met het oog op toegang voor de politie. Om een beëdigd tolk te vinden waarop zij een beroep moet doen, is de politie momenteel nog genoodzaakt om te werken met oude lijsten of zich te wenden tot de procureur des Konings. (zie Openbaarheid van informatie - openbaar register)

Op termijn zal dit register vrij te raadplegen zijn door iedereen op de website van de federale overheidsdienst Justitie. (zie Openbaarheid van informatie - openbaar register)

Hoe zal er worden gewaakt over de kwaliteit van de dienstverlening?

Ter waarborging van de kwaliteit van de dienstverlening van de gerechtsdeskundigen en beëdigd vertalers/tolken werden uitvoeringsbesluiten uitgevaardigd. Zij leggen de kwaliteitsvereisten en -criteria vast waaraan de personen die zijn opgenomen in het register moeten voldoen inzake de vakbekwaamheid, kennis en opleiding. Bijzondere aandacht zal uitgaan naar de juridische kennis.

Een koninklijk besluit (KB) van 30 maart 2018, betreffende de juridische kennis, werd bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad van 27 april 2018. Op basis daarvan voeren de universiteiten, hogescholen en beroepsverenigingen op dit moment aanpassingen aan hun opleidingsprogramma’s door.

Om de vereiste kennis voor de handhaving van de kwaliteit van de dienstverlening op peil te houden en mettertijd te ontwikkelen, wordt de laatste hand gelegd aan een KB met de minimumvereisten inzake permanente opleidingen, in samenspraak met verscheidene beroepsverenigingen en universiteiten.

Voor de evaluatie van die kwaliteitsvereisten wordt een aanvaardingscommissie opgericht.

Het koninklijk besluit tot regeling van de werking en samenstelling ervan is bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad van 28 september 2018, en de oproep tot kandidaatstelling voor de samenstelling ervan is aan de gang.

Naast die technische kwaliteitsvereisten zal ook een evaluatie verricht worden door de magistraten.

Wanneer de parketten, rechtbanken of politiediensten een slechte ervaring hebben met een gerechtsdeskundige of een beëdigd vertaler, tolk of vertaler-tolk kunnen zij dat meedelen aan de dienst nationale registers. Deze dienst zal dan een dossier opstellen, dat kan leiden tot de schorsing of schrapping van de betrokkene, nadat hij gehoord is door de aanvaardingscommissie uiteraard.

Nu reeds kunnen de rechtbanken, parketten of politiediensten het departement inlichten over laakbare feiten die een schending inhouden van de deontologie van de gerechtsdeskundigen (koninklijk besluit van 25 april 2017) of van de beëdigd vertalers, tolken of vertalers-tolken (koninklijk besluit van 18 april 2017). Beide KB’s zijn bekendgemaakt in het BS van 31 mei 2017.

Meer informatie