Middag van het recht: ‘plea bargaining’

De middag van het recht van 17 maart 2017 stond in het teken van ‘plea bargaining’. Een honderdtal personen was aanwezig.

Met Anne-Marie Baldovin, juriste bij de FOD Justitie, als moderator was dit de uitgelezen gelegenheid om een levendig debat te voeren over een procedure die reeds goed ingeburgerd is aan de andere kant van de Atlantische Oceaan, maar hier in België pas haar eerste kaarsje heeft uitgeblazen.

Christian De Valkeneer, procureur-generaal bij het hof van beroep te Luik en buitengewoon hoogleraar aan de UCL, schetste een beeld van deze nieuwe procedure. Als voorstander van een onderhandelde rechtspleging, wees hij op de malaise in de Latijnse cultuur om tot een vergelijk te komen wat de strafvordering betreft. Het systeem wint geleidelijk aan terrein, net als het geval was bij de verruimde minnelijke schikking. Aangezien ‘plea bargaining’ nog relatief nieuw is, zijn er momenteel nog geen statistieken beschikbaar. Het is echter de vraag of de rechtzoekende tevreden is met de onderhandelde rechtspleging die hem wordt voorgesteld of geeft hij eerder de voorkeur aan een klassieke rechtspleging?

Pierre Monville, advocaat bij de balie te Brussel en assistent aan de Université Libre de Liège, wierp een kritische bik op deze nieuwe vorm van onderhandelde rechtspleging. Vanuit zijn ervaring stond hij stil bij de moeilijkheden die het systeem veroorzaakt, zowel voor de actoren in het gerechtelijk veld zoals het openbaar ministerie, de rechter of de balie, als voor de andere partijen bij het geding, ongeacht zij slachtoffer of beklaagde zijn. Hij ging ook in op enkele vragen waarop de wetgever een passend antwoord moet bieden om de tekortkomingen weg te werken die een jaar na de inwerkingtreding werden vastgesteld.

Uit het debat nadien bleek dat het systeem momenteel nog in zijn kinderschoenen staat en dus nog kinderziektes vertoont. Het systeem weet echter wel de belangstelling van de rechtspractici te wekken.