De middagen van het recht

imgWetten zijn zowel de afspiegeling van een sociale consensus op een gegeven ogenblik als het resultaat van het zoeken naar een juridische techniek, rekening houdend met de juridische categorieën, beginselen en begrippen die op dat ogenblik gelden. Het directoraat-generaal Wetgeving,Fundamentele rechten en vrijheden van de FOD Justitie, dat zowel op nationaal als internationaal vlak meewerkt aan de ontwikkeling van het recht, in alle domeinen die onder de bevoegdheid van de minister van Justitie vallen, is de aangewezen dienst om te peilen naar en blijk te geven van deze dubbele omschrijving.
Wij hebben dan ook beslist om dit najaar een cyclus van vier middagen van het recht te organiseren voor een breed publiek, zowel voor specialisten als niet-specialisten, over vier maatschappelijke thema's die duidelijke juridische vragen oproepen. Het is de bedoeling om de deelnemers telkens een thema te laten behandelen aan de hand van kruisende inzichten van een of meer externe sprekers, academici of rechtspractici, en van een deskundige ter zake van het directoraat-generaal.

  • Eén  familie – één dossier – één rechter: familie- en jeugdrechtbank (12 september 2014) 
  • Privéleven, publiek leven: eenzelfde strijd? (17 oktober 2014) 
  • De legalisering van cannabis: Veel show, weinig blow? (12 november 2014)
  • Het draagmoederschap vanuit verschillende invalshoeken (12 december 2014)

Eén  familie – één dossier – één rechter: de familie- en jeugdrechtbank

12 september 2014 – NL

Op 1 september 2014 is de familie- en jeugdrechtbank binnen de rechtbank van eerste aanleg een feit. Er wordt een overzicht gegeven van de wet van 30 juli 2013, in het bijzonder van de bevoegdheden van de familie- en jeugdkamers, van de transfer van bevoegdheden naar de nieuwe familierechtbank, van de nieuwe kamers voor minnelijke schikking, van het familiedossier en van de nieuwe regels aangaande het horen van minderjarigen.

Sprekers

  • Patrick SENAEVE, buitengewoon hoogleraar in de rechten aan de KUL en raadsheer in het hof van beroep te Brussel
  • Pieter DRUYTS, attaché, diensthoofd Burgerlijk procesrecht, directoraat-generaal Wetgeving en Fundamentele rechten en vrijheden, FOD Justitie

De lezingen waren in het Nederlands.

Privéleven, publiek leven: eenzelfde strijd?

17 oktober 2014 – FR

Ook in de overheidssector zijn er doorheen de jaren heel wat databanken ontstaan: het Rijksregister, de Algemene nationale gegevensbank van de politie, het Centraal wapenregister, de lijst met onbewoonbare woningen, het Repertorium van voertuigen van de DIV, het globaal medisch dossier, het Centraal register van testamenten, de Centrale voor kredieten aan particulieren, enz. De bescherming van de persoonlijke levenssfeer wordt vaak aangehaald bij de aanneming van nieuwe wettelijke en/of regelgevende normen die de aanmaak van zulke gegevensbanken beogen.Waarom verzetten wij ons tegen een mogelijke aantasting van ons privéleven van  regeringswege/overheidswege, terwijl wij zelf onbekommerd onze persoonsgegevens de wereld laten rondgaan? Bestaat het concept privéleven uiteindelijk nog?

Elke privé-informatie heeft vandaag een daadwerkelijke commerciële waarde: de private sector bulkt van de databanken, die vaak worden gevoed met persoonlijke informatie die door de betrokkenen zelf ter beschikking is gesteld en/of in de openbaarheid is gebracht. Ons consumentengedrag en onze digitale aanwezigheid op het web maken dat de commerciële databanken niet op hun honger blijven zitten ... Laten wij daar dan niets van ons privéleven achter?

Sprekers

  • Cécile de TERWANGNE, hoogleraar aan de faculteit Rechtsgeleerdheid van de Universiteit Namen, gespecialiseerd in IT-recht en expert in gegevensbescherming, lid van het Centre de recherche information, droit et société (CRIDS) en co-titularis van de Leerstoel eGovernment (EGov)
  • Romain ROBERT, juridisch adviseur bij het secretariaat van de Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer

Moderator

  • Joëlle JOURET, attaché, dienst Rechten van de mens, directoraat-generaal Wetgeving, Fundamentele rechten en vrijheden, FOD Justitie

De lezingen waren in het Frans.

De legalisering van cannabis: Veel show, weinig blow?

12 november 2014 – NL

Naar het einde van de War on Drugs?

Reeds verschillende jaren debatteren wetenschappers over het strafrechtelijk beleid inzake productie en verkoop van cannabis. Sommige onder hen menen dat de regulering van de markt eff ectiever zou zijn dan de repressieve aanpak. De inzet van bepaalde staten zoals Uruguay en de VS-staat Colorado voor de legalisering van de drug, heeft de controverse aangewakkerd. Is de oorlog tegen drugs een verloren zaak? Hoe staat het met internationale verdragen (UNODC, enz.) die opleggen dat het bezit, de verkoop en de smokkel van verdovende middelen strafbaar moeten worden gesteld en vervolgd?
Biedt een gereguleerde markt voldoende bescherming voor de volksgezondheid? Welke lessen kunnen worden getrokken uit de ervaring van landen zoals Nederland die na een grondige analyse van de veiligheidssituatie terugkeren op hun stappen door de vrije verkoop van cannabis opnieuw meer aan banden te leggen?

Sprekers

  • Brice DE RUYVER, hoogleraar bij de vakgroep Strafrecht en Criminologie, aan de faculteit Rechtsgeleerdheid van de UGent en director Institute for International Research on Criminal Policy (IRCP) 
  • Tom DECORTE, hoogleraar bij de vakgroep Strafrecht en Criminologie, aan de faculteit Rechtsgeleerdheid van de UGent en oprichter van het Instituut voor Sociaal Drugsonderzoek (ISD)

Moderator

  • Tom VAN WYNSBERGHE, adviseur, dienst Strafrechtelijk beleid, directoraat-generaal Wetgeving en Fundamentele rechten en vrijheden, FOD Justitie

De lezingen waren in het Nederlands.

Het draagmoederschap vanuit verschillende invalshoeken

12 december 2014 – FR

Het draagmoederschap is tot op vandaag nog niet geregeld door het Belgisch recht. Geen van de tot dusver ingediende wetsvoorstellen heeft het eindstadium bereikt. Toch hebben de afgelopen jaren een aantal mensen beroep gedaan op deze praktijk, zowel in België als in het buitenland, en dit via tal van juridische omwegen. Welke vragen roept het fenomeen draagmoederschap op in termen van fundamentele rechten, burgerlijk recht en strafrecht? Welke zienswijzen houden andere staten erop na? Dit zijn enkele van de aspecten die nader aan bod komen op deze vierde middag van het recht.

Sprekers

  • Jehanne SOSSON, hoogleraar aan de faculteit Recht en Criminologie van de UCL en advocaat bij de balie te Brussel (Deel burgerlijk recht)
  • Geneviève SCHAMPS, hoogleraar aan de faculteit Recht en Criminologie van de UCL, directrice van het Centrum voor medisch en biomedisch recht, lid van het Raadgevend comité voor bio-ethiek (Deel medisch recht, ethiek en fundamentele rechten)
  • Claire HUBERTS, attaché, dienst Beginselen van strafrecht en strafprocesrecht, directoraat-generaal Wetgeving en Fundamentele rechten en vrijheden, FOD Justitie (Deel strafrecht)

Moderator

  • Laurence ANDRE, attaché, dienst Familierecht, directoraat-generaal Wetgeving en Fundamentele rechten en vrijheden, FOD Justitie

De lezingen waren in het Frans.

 Klik hier voor de brochure over De middagen van het recht. (PDF, 2.12 MB)