U bent hier

Meer info over de gevangenis van Jamioulx

De gevangenis van Jamioulx werd in 1975 in gebruik genomen als arrest- en strafhuis. Deze inrichting is niet gebouwd naar het Ducpétiaux-model, maar heeft een vierkante vorm. Alle cellen hebben uitzicht op een wandelplaats van een hectare groot. De gevangenis heeft ook een psychiatrische afdeling. In drie van de negen afdelingen geldt een open regime.

Geschiedenis

De gevangenis van Jamioulx is de eerste moderne gevangenis, gebouwd na de Tweede Wereldoorlog. In 1958 werden de plannen en de maquette ervan tentoongesteld in Brussel tijdens de wereldtentoonstelling. Voor de opening van de gevangenis, die de verouderde gevangenis van Charleroi verving, was het echter nog wachten tot 1975. Uiteindelijk volstonden enkele dagen om de 120 gedetineerden uit de gevangenis van Charleroi over te brengen. Zij ontdekten, niet zonder enige scepsis, de voordelen van een nieuw gebouw.

Vanaf 1984 werd echter in sommige lokalen asbest ontdekt. Op een week tijd werden alle gedetineerden en beambten overgebracht naar andere Belgische inrichtingen.
Naast het aanzienlijke werk dat de asbestverwijdering met zich meebracht, werden tijdens de sluitingsperiode renovatiewerkzaamheden uitgevoerd aan vijf van de negen afdelingen van het gebouw. De vroegtijdige heropening (februari '86) was ingegeven door de algemene overbevolking waarmee de Belgische gevangenissen toen reeds te kampen hadden.

In 2005 volgden er dan ter preventie voor de tweede maal asbestverwijderingswerken. De werken - die eind 2005 van start waren gegaan - werden door de overbevolking meermaals onderbroken. Voor de komende jaren zijn belangrijke renovatiewerken en de aanleg van nieuwe ruimtes gepland.

Regime

De gevangenis van Jamioulx is een bekend arrest- en strafhuis. Zij beschikt ook over een psychiatrische afdeling. De beschikbare lokalen, verspreid over negen afdelingen waarvan een voorbehouden is aan de psychiatrische afdeling, bieden plaats aan gedetineerden onder aanhoudingsbevel en aan veroordeelden. Door de infrastructuur van het gebouw (groot vierkant met zijden van 100 m) en de extreme veranderlijkheid van de categorieën van gedetineerden is het niet mogelijk één of meer afdelingen voor één welbepaalde categorie van gedetineerden voor te behouden.

Het detentieregime is dan ook hoofdzakelijk cellulair. Twee afdelingen hebben echter een zogenaamd 'open' regime (cellen die enkel op bepaalde tijdstippen van de dag sluiten voor aanwezigheidscontrole), een andere afdeling is 'halfopen' (de openingsuren zijn minder uitgebreid dan bij de open afdelingen). De gedetineerden die eraan zijn toegewezen, moeten beantwoorden aan criteria die verbonden zijn aan het leven in gemeenschap.

De gedetineerden sporten in de fitnesszalen. De belangrijkste sportactiviteit blijft voetbal (eind 2009 werden twee nieuwe multifunctionele voetbalvelden ingericht).

Infrastructuur

De gevangenis van Jamioulx is uniek binnen het architecturale gevangenislandschap: ze ligt in de provincie Henegouwen (grenst aan de gemeenten Marcinelle, Nalinnes en Jamioulx), midden in een bos en is gebouwd volgens een Canadees model. Het cellencomplex is gebouwd volgens een vierkant met zijden van 100 meter en omvat 168 detentieruimten, verspreid over negen afdelingen volgens vier niveaus en drie verdiepingen:

Niveau 1

  • afdeling 1: cellen voor werkenden en gedetineerden die tot de psychiatrische afdeling behoren
  • afdeling 3: een gemeenschappelijke psychiatrische afdeling met een theoretische capaciteit van 16 plaatsen + 2 isoleercellen en de lokalen van de psychosociale dienst

Niveau 2

  • afdelingen 2 en 4: open regime

Niveau 3

  • afdeling 5: tweepersoonscellen en de lokalen van de medische dienst
  • afdeling 7: eenpersoonscellen, tweepersoonscellen en vierpersoonscellen (halfopen regime) en de regiewerkplaatsen

Niveau 4

  • afdeling 6: cellen met 8 plaatsen en de bibliotheek
  • afdeling 9: tweepersoonscellen

Alle cellen hebben uitzicht op de binnenplaats, een vierkant van een hectare groot, dat in twee afzonderlijke ruimtes is ingedeeld voor de niveaus 1-2 en 3-4. De administratieve lokalen bevinden zich in een vierkante blok die ook met het cellencomplex verbonden is via een centrale ronde hal. Er is geen afsluitingsmuur. De gangen van de overdekte afdelingen achter de muren van de voorgevel in glasdallen vormen zelf de afsluiting. Een omheining met camerabewaking beveiligt de ingang van de site. In theorie heeft de gevangenis van Jamioulx een capaciteit van 268 plaatsen. De gemiddelde bezettingsgraad bedraagt 400 gedetineerden. Beklaagden, veroordeelden en geïnterneerden moeten naast elkaar leven.

Werkplaatsen

De gevangenis was ontworpen zonder werkplaatsen. Om gedetineerden te kunnen laten werken voor privé-firma's werden de huidige lokalen anders ingedeeld. Zo werd de wasserij naar een van de kelders verplaatst. De vrijgekomen ruimte biedt nu plaats aan twee kleine werkplaatsen voor eventuele lichte handenarbeid (in zakken verpakken, plakken, enz.).

Er is werk voor een 20-tal gedetineerden. Anderen kunnen worden ingezet voor bepaalde werken in hun cel.

Het voornemen om in de kelderverdieping van het gebouw werkplaatsen te bouwen, ligt nog steeds ter studie. De plannen waren in 2009 klaar.